Home » Basisingrediënt: peper

Basisingrediënt: peper

Geschreven door Anne-Marie Geschreven op 5 februari 2026 in Basis

In deze nieuwe aflevering over basisingrediënten gaan we het hebben over het basisingrediënt peper.

Wat is peper?

Peper is een specerij, afkomstig van de gedroogde bessen van de tropische peperplant (Piper nigrum). De scherpe smaak komt door de stof piperine. Peper is er in verschillende kleuren (zwart, wit, groen, rood) die verschillen in smaak en productiewijze. Peper voegt pit en aroma toe aan gerechten en wordt wereldwijd gebruikt. Het wordt voornamelijk in India, Indonesië en Vietnam verbouwd.

Naast de traditionele peper, kennen we natuurlijk ook pepers als chilipeper of jalapeño peper. Deze stammen niet alleen van heel andere planten af maar kennen ook een andere heetmakende stof. In plaats van piperine komt de scherpte uit capsaïcine. Voor deze pepers is ook de zogenaamde Scovilleschaal opgesteld, om de heetheid van pepers te meten.

Andere niet ‘echte’ pepers zijn de Chinse Sichuan peper (afkomstig van de Rutaceae plant) en roze peper, de koraalrode bessen van een Zuid-Amerikaanse heester (Schinus terebinthifolius)

Geschiedenis

Peper heeft een lange en pittige geschiedenis. Dit kostbare specerij was zo duur en exotisch dat hij bij kooplieden bekend stond als de “Koning der specerijen” en “zwart goud”. Hier komt ook de uitdrukking peperduur vandaan.

In de middeleeuwen werd peper naar Europa gebracht door de Arabieren. De monopolie voor de peperhandel lag tot het eind van de 15e eeuw bij de Italiaanse handelssteden als Venetië en Genua. De VOC is onder andere onstaan vanuit de wens van Nederland om zelf peper te gaan halen. In Nederland vind je peper ook terug in de bekende koek- en speculaaskruiden (samen met o.a. kaneel en kruidnagel).

Soorten peper

Er zijn vier soorten pepers:

Zwarte peper: Gedroogde, onrijpe groene bessen.
Witte peper: Gedroogde, rijpe bessen waarvan de schil is verwijderd.
Groene peper: Rijpe bessen die geconserveerd zijn, bijvoorbeeld in azijn of zout water. Je kunt groene peper ook gedroogd kopen.
Rode peper: volledig rijpe bessen van de piper nigrum plant.

Ieder pepersoort kent weer zijn eigen favoriete toepassing. Zwarte peper heeft een kruidige, licht scherpe smaak die elk gerecht spannender maakt. Witte peper heeft een mildere, subtielere smaak die vooral goed tot zijn recht komt in lichte sauzen, soepen en Aziatische gerechten. Groene peper heeft een frisse smaak, en voeg je het beste pas op het laatste moment toe. Rode peper tot slot heeft een zoete en aromatische smaak. Niet te verwarren overigens met de roze peper, die meer fruitig en bloemig smaakt.

Kun je niet kiezen? Er is ook vier seizoenen peper waarin alle vier de peperkorrels verwerkt zijn.

Voedingswaarde basisingrediënt peper

Kwalitatief goede peper biedt veel gezondheidsvoordelen. Het is een uitstekende bron van vitamine A, C, E en K. Het bevat ook calcium, ijzer, vezels en mangaan. Bovendien bevat het bestanddelen met ontstekingsremmende en antioxiderende eigenschappen.

Pepermolen

Je hebt hele peperkorrels, gebroken peperkorrels (ook wel steakpeper genoemd, grof gemalen) en gemalen peper. Zelf maal ik het liefst hele peperkorrels in mijn Peugeot pepermolen. Versgemalen peper verschilt enorm in smaak met dat – net iets te oude – zakje gemalen peper uit je keukenla.

Peugeot kennen we vandaag de dag allemaal als een bekend Frans automerk, met de herkenbare leeuw als logo. Maar niet veel mensen weten dat Peugeot in de 19^e eeuw van oorsprong is begonnen als producent van koffie- en pepermolens. Lees alles over de geschiedenis van de Peugeot pepermolen.

Gerechten met het basisingrediënt peper

Peper is een onmisbare smaakmaker in de meeste gerechten. In onderstaande gerechten speelt peper wat meer een hoofdrol!

Cacio e pepe – een Italiaans pastagerecht met Parmezaanse kaas en zwarte peper

Kung pao chicken – een Chinees gerecht met Sichuan pepers

Peperroomsaus – een heerlijke saus voor bij een stukje goed vlees, met groene pepers.

Zwarte peper kip – een Chinees wok gerecht met flink wat zwarte peper

Spreekwoorden en gezegdes

Hij krijgt een gepeperde preek (hij krijgt flinke kritiek te horen)
Peperduur (heel erg duur)
Een gepeperde rekening (een hoge rekening)
Dat ruikt naar peper (dat is erg duur)
Peper- en zoutkleurig haar (zwart en wit door elkaar, of donker met grijze haren erdoor)
Peper in iemands reet stoppen (iemand tot actie aansporen)
Peper in je reet hebben (zeer actief zijn)

Trivia

Wist je dat:

Peper ook wordt gebruikt in parfums?
Er in pepernoten daadwerkelijk peper verwerkt zit
peper van goede kwaliteit een natuurlijk afrodisiacum is? Dankzij de bloedsomloopbevorderende werking werd het samen met kaneel en gember toegevoegd om de mannelijke potentie te ondersteunen.